|
kih kbIr so BrmY nwhI
rwgu DnwsrI bwxI Bgq kbIr jI kI
< siqgur pRswid ]
snk snMd mhys smwnW ]
syKnwig qyro mrmu n jwnW ]1]
sMqsMgiq rwmu irdY bswe ]1] rhwa ]
hnUmwn sir g}V smwnW ]
surpiq nrpiq nhI gun jwnW ]2]
cwir byd A} isMimRiq purwnW ]
kmlwpiq kvlw nhI jwnW ]3]
kih kbIr so BrmY nwhI ]
pg lig rwm rhY srnWhI ]4]1]
(ANg 691)
vwihgu{ jI kw Kwlsw] vwihgu{ jI kI Pqh]
sNmwnXogX gu{-}p swDsNgq jIa!
B#q kbIr B#qo kI duinXw myN ApnI Ek KwisXq rKqy hY[ Xh TIk hY, B#q bhuq sy huE hY, lyikn mwnisk AvsQw Ek ho skqI hY, prm rs Ek ho skqw hY[ ijs FNg sy as rs ko, as AnuBv ko vcnoN dvwrw kbIr ny pRkt ikXw hY Eysw kh lo Xh swmrQX asI ko Awe hY[ ivdvwn esy es pRkwr bWtqy hY- Dwrimk ql kI vh phlI duinXw, ijnhoNny smJw AOr smJw rhy hY, jwnw hY qQw bqwny kI koiSS krqy hY[ dUsrI duinXw hY, jwnw qo kuC BI nhIN lyikn bqwqy hY, smJw qo kuC BI nhIN hY, lyikn smJwny ky Xqn myN hY[ Xh vrg sbsy ^Xwdw hY[ Ek qisrI duinXw BI hY ijnky kdmo ky inSwn jmIn pr nhIN bnqy, #XoN? smJw qo hY lyikn smJw nhIN sky, jwnw qo hY lyikn eSwry nhIN kr sky[ Dwrimk jgq AiBvX#q ho rhw hY, esky kwrx[ mNidr, msijd, gu{dvwry, crc es qrh ky smJwny vwlo sy Bry pVy hY, smJw nhIN hY smJw rhy hY, dyKw nhIN hY sNswr ko khqy hY dyKo[ jo qIsrI duinXw hY Xh smX myN hoqw hY[ smJw qo hY lyikn smJw nhIN skqy[ Xh duinXw kI bhu-sN$Xw myN hoqw hY, smJw kuC BI nhIN, smJw rhy hY[ enky bwry myN ekbwl ko BI khnw pVw[ ekbwl bhuq apdySk hY:
mn bwqoN sy moh lyqw hY guPqwr kw,
Xh gwjI bnw ikrdwr kw gwjI bn n skw[
Xy guPqwr ky gwijXoN ky swQ mNidr, msijd, gu{dvwry Bry pVy hY[ kbIr an B#qoN myN sy hY, ijnky pws pdwrQ BI bhuq hY, bWtny ky ilE brqn BI bhuq hY[ smJ bhuq hY, smJwny kw Xqn BI bhuq ikXw hY[ jwnw hY, duinXw jwn sky, Eysw aDm BI ikXw hY[
hoir kyqy quDno gwvin sy mY iciq n Awvin
nwnku ikAw bIcwry]
(ANg 347)
pqw nhIN AOr ikqny gw rhy hY AOr gw-gw kr AwnNd ly rhy hY[ swihb khqy hY ik myrI Xwd myN nhIN hY[ anky kdmo ky inSwn nhIN bny[ ijnhony smJwny kw Xqn ikXw vy Kud BI smJy hY, duinXw ansy smJI nhIN hY[ anky vcnoN my soj hoqw hY[ Xid mnuSX pws AwE qo mnuSX kw Azwn jl jwEgw, nhIN rhygw[ ho skqw hY mnuSX dUr Bwgy[
kbIr ky vcno my Awg QI[ pwKNf jl skqw Qw, Azwn jl skqw Qw, log pws nhIN AwE[ smJwny kI bhuq koiSS krqy lyikn jwnw kuC BI nhIN[ es pRkwr sb ky sb kbIr ky ivroD pr KVy Qy[ cwhy vy ihNdU Qy, cwhy muslmwn Qy, cwhy mOlvI Qy, cwhy bRwhmx Qy, swrw bnwrs kbIr kI ivroDqw pr KVw ho gXw[ qo khnw pVygw ik swry bnwrs myN Eysy AwdmI Qy[ qNg Awkr kbIr ko khnw pVw ik mYNN muslmwn hI nhIN hUN~ qo ivroD #XoN krqy ho ? AOr mYN ihNdU hI nhIN hUN~ myrw pICw CoVo[ jb BI koe prmwqmw ko jwn lyqw hY qo es qrh kw mjhb askw nhIN hoqw, #XoNik prmwqmw kw koe mjhb nhIN hY[
DnX gu{ goibNd isNG jI mhwrwj ky vcn myN Awpky swmny rKUN~:
nmsqN Amjby] nmsqsqu Ajby]17]
(jwpu swihb)
nmskwr hY quJy[ qyrw koe mjhb nhIN[ hy prmwqmw! qU n ihNdU hY, n qo muslmwn hY, n qU eswe hY, n qU XhUdI hY, n qU pwrsI hY, n qU jYnI hY, n qU boDI hY[ klgIDr ipqw khqy hY ik mYN nmskwr krqw hUN~ quJy[ qyrw koe mjhb nhIN[ jp krny vwlw mnuSX , swDnw krny vwlw mnuSX DIry-DIry assy kuC CUtqw hY, vh qXwgqw nhIN hY[ jYsy pqJV kI irqu AwE AOr Ek-Ek pqw igrnw Su} hoqw hY[ pRQm, pdwrQoN kI pkV nhIN rhqI[ pdwrQoN ko vh pkVygw pdwrQ asy nhIN pkVyNgy[ Awgy clkr pirvwr kI pkV BI nhIN rhygI[ cwhy pirvwr asko pkVy, asky ANdr pirvwr kI pkV BI nhIN rhygI, asky ANdr iksI Avqwr, pIr, pYgNbr AOr Apny est kI pkV BI nhIN rhygI, vh BI CUt jwEgI[ mnuSX jo prmwqmw ky swQ juVny sy AsmrQ rh gXwhY askw mwXw icq luBwqI hY[ mwXw #Xw? mYN Arj k}N~[ n mnuSX ko prmwqmw kI smJ, n mnuSX ko mwXw kI smJ[ hr vh cIj mwXw hY jo prmwqmw ky mwrg myN {kwvt bny[ vh kuC BI ho skqw hY[ gu{ Arjn dyv jI mhwrwj khqy hY ik eSt BI mwXw hY[ ijskI pUjw kr rhw hY, ijsky shwry qU es mwrg pr clw hY, Ab qU asI ko pkV kr rh gXw hY[ Xh bhuq kRwNiqkwrI vcn hY gu{ Arjn dyv jI ky[ kuC BI eSt ho skqw hY[ eSt qo drvwjy kI qrh hY AOr Xid drvwjy ny BI rok ilXw hY, dr pr BI {k gE qo Gr sy ivihn rh gE[ Ab drvwjw mwXw bn gXw hY[ pirvwr ny rokw qo pirvwr mwXw, Avqwr ny rokw qo Avqwr mwXw, pdwrQo ny rokw qo pdwrQ mwXw, pRBuqw ny rokw qo pRBuqw mwXw[ mwXw psrI hue hY[
suriq ko jo $Xwl rok dy, mwXw hY[ mwXw koe Si#qSwlI nhIN hY[ dirXwAoN ky bhwv mutTI Br ryq sy nhIN {kqy[ ijNdgI ky bhwv bhuq CotI-CotI bwqoN ny roky huE hY[ iksI kI suriq {k ge hY pirvwr ky kwrx, pdwrQo ky kwrx, pRBuqw ky kwrx, Apny eSt ky kwrx[ imlqy hY muJy ke, PlW sNq kI bhuq bKiSS hY hmwry pr[ hmwry pws jo kuC hY ankw hY[ imlqw Gr sy hY dr ky dvwrw AOr koe Xh khy, Gr kI bwq nhIN hY, hmy dr sy hI imlw hY[ drvwjy ny idXw hY qo drvwjw mwXw bn gXw[ ke bwr mnuSX swDnw ky kwrx pirvwr sy, pRBuqw sy qo aN~cw aT jwqw hY lyikn eSt sy aN~cw aTnw bhuq kiTn hY[ qo eSt mwXw hY[ eSt ky kwrx jo mjhb imlw Qw, mjhb mwXw hY[ iksI ky ilE muslmwn honw hI mwXw ho gXw[ esilE DnX gu{ goibNd isNG jI ny Eylwn krky kh idXw:
jo hm ko prmysr acirhYN]
qy sB nrk kuNf mih pirhYN]
(bicZ nwtk)
kuNBI nrk myN jwENgy, mwmUlI nrk nhIN[ bhuq duK BogyNgy[ kOn? jo muJy prmwqmw krky khyNgy:
mo kO dws qvn kw jwno] Xw mY Byd n rNc pCwno]32]
mY ho prm purK ko dwsw] dyKn AwXo jgq amwsw]
Avqwr prmwqmw kw sNdyS-vwhk hY, Avqwr inrNkwr nhIN hY:
Avqwr n jwnih ANqu] prmys{ pwrbRhm byANqu]
(ANg 794)
EysI sImw hoqI hY[ Xid Avqwr CUtw nhIN qo Avqwr BI mwXw bn gXw[ Avqwr sy mn eqnw pRBwivq hY ik bwr-bwr XhI Xwd Awqw hY[ inrNkwr qk qo suriq jwqI nhIN[ Xh Avqwr mwXw ho gXw[ prmwqmw ky ibnw koe AnX BI dy skqw hY, khI Eysw n ho quJy BRm ho jwE[ kbRyN pUjw jw rhI hY, pyV pUjy jw rhy hY, pqQr pUjy jw rhy hY, mnuSX pUjy jw rhy hY, bhqy dirXw pUjy jw rhy hY[ AwScrX hY[ TIk hY myry sy koe bVw hY[ askI bVI AwXu kw sqkwr krqy huE Xid mYN Juk gXw qo AwXu ky kwrx Juk gXw, TIk hY[ koe Akl ky kwrx bVw ho skqw hY, koe guxoN ky kwrx bVw ho skqw hY, pV gE pWv, Xh gu{ nwnk mnw nhIN krqy:
.... pYrI pwvxw jig vrqwEAw]23]1]
(vwr Bwe gurdws jI)
blik gu{ nwnk dyv jI ny qo pRQw clwe ik jhW qU dyKy, Xh myry sy Awgy hY, asky pWv pV jw[ khqy hY, Drm dyKqw hY qo asy dyK jo qyry sy Awgy hY, qwik quJy qrs AwE[
B#q DNnw ny qo Eysw dyKw Qw[ kbIr hY qo julwhw, lyikn bhuq Awgy clw gXw[ rivdws hY qo cmwr lyikn bhuq Awgy clw gXw:
eh ibiD suin kY jwtro aiT BgqI lwgw]
Xh bwq sun kr jt Bi#q krny lg pVw ik julwhw B#q bn gXw, mYN #XoN nhIN ho skqw[ Xy myry sy bhuq Awgy cly gE hY:
imly pRqiK gusweAw DNnw vfBwgw]
(ANg 477)
Xid Dn dyKnw hY qo sdw asko dyK jo qyry sy pICy hY, qwik ANdr AhNkwr n pYdw ho[ jo hmwry sy Awgy hY asky pWv pVnw koe gunwh nhIN, puxX hY[
kir swDU ANjulI punu vfw hy]
kir fNfaq punu vfw hy]1] rhwa]
lyikn mYN pWv pV gXw AOr mYny Kudw smJ ilXw[ Ab Xh swDU myry ilE mwXw ho gXw[ Awpko bhuq sy imlyNgy ijnhy pirvwr, Dn, pdwrQ ny qo nhIN rokw, Awgy cly gE hY, lyikn esI eSt ny rok kr rK idXw AOr prm AwnNd lyny sy ivhIn rh gE[ mhwrwj khqy hY ik dyK as isK ko jo gu{ kI ivcwr myN qyry sy Awgy hY[ koe bwq nhIN, asky pWv pV jw:
jo dIsY gurisKVw iqsu iniv iniv lwga pwe jIa]
(ANg 763)
khqy hY jo qyry sy pICy hY asky pWv pVygw qo ipCV jwEgw[ log rwjnyqwAo ky pWv pVqy hY qQw rwjnyqwAoN sy koe JUTw hogw? JUT ky pWv pVqy hY, JUTy ho jwqy hY[ Jukqy smX soc lynw myry sy Awgy hY ik nhIN[ jo pICy hY en pr qrs krnw cwihE[ Xy qo pICy hY, enkI syvw kry, pWv pVny kI AwvSXkqw nhIN[
khqy hY, mhwqmw buD ny Apny ccyry Bwe sy khw Qw ik vh ndI ko lWG AwXw hY AOr iknwry ko pkV kr bYT gXw hY[ AwnNd hwQ joV kr khqw hY, mYN nhIN smJw[ Bwe! sNswr, pdwrQ, pirvwr, pRBuqw XhW sy qo qU inkl AwXw hY AOr muJy pkV kr bYT gXw hY, esy BI CoV[ ijsky swQ moh ho gXw vh igrwEgw[ pirvwr sNXog hY pRBu kw[ jYsy pYro ko clnw pVqw hY AOr clny ky ilE jmIn cwihE, vYsy jIny ky ilE pirvwr cwihE, jIny ky ilE pdwrQ cwihE, lyikn mYN DrqI ko hI pkV kr bYT jwaN~[ DrqI qo clny ky ilE hY[ iPr DrqI myry ilE {kwvt ho ge[ pqw hY, AwnNd #Xw khqw hY ik es iknwry sy muJy imlw bhuq kuC hY, bhuq smJ imlI hY[ Bwe! suK qo quJy pdwrQoN sy BI imly hY, suK quJy mW-bwp sy BI imly hY, pirvwr sy imly hY[ jYsy ankI pkV nhIN hY, AwvSXkqw QI, asI pRkwr CoV muJy[ nhIN qo Xwd rK, mY mwXw bn jwaN~gw[ nwv ky dvwrw pwr huAw qo nwv isr pr QoVy aTwnw hY[ iPr qo swrI ijNdgI nwv bNDn ho ge[ jYsy ijNdgI ky mwrg pr mW-bwp iml jwqy hY, bhn-Bwe iml jwqy hY, dosq-irSqydwr iml jwqy hY, Dn-sNpdw iml jwqI hY, asI pRkwr ijNdgI ky mwrg myN Avqwr kw imlnw, sNq kw imlnw BI bhuq j}rI hY[
AOlwd n ho qo mW-bwp roq huE idKwe dyqy hY, qIrQo pr Btkqy hY, AwvSXkqw hY[ esI qrh Avqwr kI AwvSXkqw hY, sNq kI AwvSXkqw hY, prNqu esmyN sy ijsy BI pkV kr bYT gE, vh mwXw hY[ mYN bhuq sy dyKqw hUN~ ik sNq hI mwXw bny bYTy hY[ sNq iks ilE mwXw bn jwE, dIvwr bn jwE qo smJ lynw bVw pRbl AhNkwr hY[ eskw sNqpn qo Kqm hoqw jwEgw, rhygw hI nhIN[ AwScrX hY, iPr AhNkwr BI pUjw jw rhw hY[
|