|
<p>
Sbd hzwry</p>
<p>
</p>
<p>
mwJ mhlw 5 caupdy Gru 1 ]</p>
<p>
rwgu mwJ, pMcm gurU jI dw, cwr pdW vwlw, Gr 1 vwlw[</p>
<p>
</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
1. ieh isrlyK sRI gurU gRMQ swihb jI ivc nhIN, pr pRwcIn smyN qoN iliKAw boilAw jWdw hY[ ies ivc 7 Sbd hYn, jo jpujI nwl pVHy jWdy hn[ Bwv hY hzUrI ivc rKx vwly[ (A:, hwizr=mOjUd, ijs dw idl r`b dI hzUrI ivc rhy)[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
2. mhl, mhlw=ijs vzUd ivc vwihgurU dI 'gur jXoiq' auqrI, ArQwq gurU nwnk swihb jI, aunHW qoN iPr ijnHW ivc auqrI ArQwq Agly gurU swihb[ gurbwxI ivc ies pd dy Agy AMk dy ky pwqSwhI dw pqw idqw hY[ XQw isrIrwgu mhlw 1 (dyKo Sbd 2)[ isrI rwgu mhlw 1 (dyKo s:6)[ ieQy mqlb hY isrI gurU nwnk dyv jI[ iesy arHW mhlw 5=gurU Arjn dyv jI, mhlw 9=gurU qyg bhwdr jI[ gurU swihbW dy smyN iek &wrsI dw lyKk mhl dw ieho ArQ ilKdw sI:-iek gurU dUjy ivc hlUl krdw (=auqrdw) hY, eys krky mhl khwauNdw hY[ (dibsqwny mzwhb, s&w 225)[ (mhl=ieh pd ArbI mUlk hY, pr sMsikRq ivc bI hY (=mihlw) ijs dw ArQ iesqRI hY, gurbwxI ivc bI ieh pd iesqRI ArQW ivc AwieAw hY-mhl kucjI mVvVI kwlI mnhu ksuD[ (mwrU vw: 1088)[ ArbI ivc 'mh`l' nwm auqrdy dI jgw dw hY-Gr, mkwn, DOlr[ ies pd dy hor ArQ ieauN ilKy hn-mkwn dw v`fw kmrw, znwnw kmrw, iksy AmIr Gr dw znwnIAW dw irhwXSI ih`sw[ ielwkw, Ahudw, drjw[ rwjy Xw AmIr dI vhutI, rwxI:iesqRI[ vkq, mOkw[ iesI qrHW 'mh`l' pd dw ArQ hY-auqrny dy bhuqy QwauN Aqy POjW dw ABXws nimq h`lw krnw[ ies pd dw ArbI DwqU hY h`l=auqrnw[ ies qoN bxy pd mhl qy mhlw dw aucwrx hY ADk vwlw, ArQwq mh`l qy mh`lw[ pr pMjwbI lihjy ivc pd mh`l Aksr ADk qoN ibnw 'mhl' aucwrx huMdw hY, XQw-rwjy dw mhl[ hy bhuvcn hovy qW bI ADk qoN ibnW, XQw=rwjw mhlW ivc hY[ gurbwxI ivc bI iesy qrHW dw aucwrx hY[ XQw-(iek bcn) 'Koil ikvwrw mhil bulwieAw]' (rwm:m:5-887)[ (bhu vcn-) 'mhlw mMiJ invwsu]' (vwr mwJ m:1-148)[ mihlW ivc invws hY[ au\ gurbwxI ivc ADk smyq-mh`l-aucwrx bI AwieAw hY[ XQw-'qW suK lhih mhl]' (sor:m:1)[ ieQy pwT hY mh`l, AiDk vwlw[ iesy qrHW jd mh`lw pd iek bcn ivc AwauNdw hY qW bI pMjwbI aucwrx ADk smyq huMdw hY jYsy-srIxW dw mh`lw[ Aj isMGW dw mh`lw ciVHAw hY[ ArbI ivc pd mh`l puilMg hY qy 'mhlw' pd iesqRI ilMg hY[ pr gurbwxI ivc ieh pd jd isrlyKW ivc AwXw hY qW puilMg hY[ XQw rwgu isrI rwgu mhlw pihlw 1[ pihlw pd qoN shI ho igAw ik 'mhlw' pd puilMg hY[ ArbI ivc iek hor pd hY-mh`lw; ijs dw ArQ hY slwihAw igAw[ Bwv (srb) aupmw jog[ ho skdw hY ik ieh pd gurbwxI dy 'mh`lw' pd dw mUl hovy[ ArQwq slwihAw igAw=gurU[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
3. 'caupdy' dy 'Gr' leI dyKo 'bwxI ibaurw' ikRq sRI mwn fw: crn isMG jI[</p>
<p>
</p>
<p>
myrw mnu locY gur drsn qweI ] iblp kry cwiqRk kI inAweI ]iqRKw n auqrY sWiq n AwvY ibnu drsn sMq ipAwry jIau ]1]</p>
<p>
myrw mn gurU jI dy drSn nUM qrsdw hY (qy) cwiqRk vW|U ivrlwp krdw hY[ ipAwry sMq dy drSn QoN bwJ (drSn dI) qRyh auqrdI nhIN (qy) SWqI AwauNdI nhIN jI[1[</p>
<p>
</p>
<p>
hau GolI jIau Goil GumweI gur drsn sMq ipAwry jIau ]1] rhwau ]</p>
<p>
mYN ipAwrt sMq (sRI) gurU jI dy drSnW (aupro) vwrny jWdw hW (qy Awpxw ieh) jIau vwr ky sdky krdw hW]1]rhwau]</p>
<p>
</p>
<p>
qyrw muKu suhwvw jIau shj Duin bwxI ] icru hoAw dyKy swirMgpwxI ] DMnu su dysu jhw qUM visAw myry sjx mIq murwry jIau ]2]</p>
<p>
qyrw muK suMdr hY (hy mhwrwj) jIau! (qy qyrI) bwxI gXwn meI DunI vwlI hY[ icr jo igAw hY (mYnUM Awp) Bgvwn jI y drSn kIiqAW[ DMn hY auh dyS ij`Qy qUM rihMdw hYN (hy) myry (sjx=) ipAwry qy imqR qy sMqwp hrqw (hrI rUp) jIau[2[</p>
<p>
</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
1. ies Sbd dy pihly do AMk sRI gurU Arjn dyv jI ny Awpxy ipqw sRI gurU rwmdws jI v`l lwhOr qoN do ic`TIAW krky ilKy sn, jdoN Awp ipqw jI dI AwgXw ivc lwhOr gey hoey sn[ eyh duie ^q aunHW dy vfy iBrwau ipRQI cMd ny lukw C`fy, qIjw AMk ic`TI dy rUp ivc ipqw jI dy pws pu`j ipAw qW aunHW ny Awp nUM sdvw lIqw Aqy cOQw AMk, iliKAw hY ik, sRI gurU jI ny g`dI pRwpq ho jwxy pr iliKAw ivSyS pRsMg leI dyKo gu:pR:sUrj qy (ASt gurU cmqkwr Bwg-2)[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
2. ppIhw Xw bMbIhw jo svWqI bUMd lei ipRau ipRau dI tyr lweI rKdw hY, jd imly qW suKI huMdw hY[ XQw-Awn jlw isau kwj n kCUAY hir bMUd cwiqRk kau dIjY[ (kil:m:5-1/1321)[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
3. 'jIau' siqkwr leI 'jI' ArQW ivc bI lwauNdy hn[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
4. rhwau=tyk, sQweI, auh quk jo AMqry dy bwd muV muV gweI jwvy[ (A) ArQ Bwv ivc rhwau qoN ArQ cuikAW Aksr ArQ dI ibvsQw TIk lgdI hY[ ivSyS vyrvy leI dyKo poQI pMj gRMQI stIk ivKy 'suKmnI swihb dI pihlI AStpdI' ivc Awey 'rhwau' pd dI tUk[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
5. shj=XQwrQ, AslI, svqy, gXwn, suK, SWqI[ shj Duin=gXwnmeI DunI vwlI[ XQw-jyqw bolxu qyqw igAwnY] (gau:m:5)[ (A) suBwvk sMgIqk rUpw hY[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
6. swrMg pwxI=ies pd dy qRY mUl ho skdy hn[ sMs:, swr@|Rg=dw ArQ hY DnuK[ swirMg pwxI=ijs dy hQ ivc DnuK hY[ dohW qoN murwd Bgvwn dI hY, Apxy gurU nUM Bgvwn rUp kih rhy hn[ AglI pOVI ivc Awp hI 'BgvMq' kih rhy hn, so eyQy vI auho murwd hY[ ihMdI koSW ivc pd 'swrMg' dy ky ies dy 63 ArQ idqy hn-iSv, ivSnU, ikRSn, ihrn, Syr, hMs, cwiqRk, DrqI Awid[ ienHW 63 ArQW ivc eISvr=Bgvwn ArQ bI ilKy hn[</p>
<p>
</p>
<p>
hau GolI hau Goil GumweI gur sjx mIq murwry jIau ]1] rhwau ]</p>
<p>
h myry (sjx=) ipAwry, im`qR (qy) sMqwp hrqw gurU jIE! mYN (Awp qoN) sdky hW (mYN Awp qoN) vwrny sdky hW]1]rhwau]</p>
<p>
</p>
<p>
iek GVI n imlqy qw kiljugu hoqw ] huix kid imlIAY ipRA quDu BgvMqw ] moih rYix n ivhwvY nId n AwvY ibnu dyKy gur drbwry jIau ]3]</p>
<p>
(ipAwry jI! A`gy Awp) iek GVI nhIN imldy swE qW (myry Bwxy) kljug vrq jWdw sI[ hy ipAwry BgvMq! hux quhwnUM kdoN imlIey? (Bwv imlWgy) mYnUM rwq nhIN bIqdI, nINd nhIN AwauNdI (Awp) siqgurW dy drbwr, drSn kIqy bwJ, jI!]3]</p>
<p>
</p>
<p>
hau GolI jIau Goil GumweI iqsu scy gur drbwry jIau ]1] rhwau ]</p>
<p>
aus s`cy gurdrbwr qoN mYN vwrny jWdw hW jI! qy (Awpxw ieh) jIau vwr ky sdky krdw hW]1]rhwau]</p>
<p>
</p>
<p>
Bwgu hoAw guir sMqu imlwieAw ] pRBu AibnwsI Gr mih pwieAw ] syv krI plu csw n ivCuVw jn nwnk dws qumwry jIau ]4]</p>
<p>
(sRySt) Bwg (audy) hoieAw jo sMq gurU ny imlw ilAw hY, (hux mYnUM) AibnwSI pRBU ihrdy ivc pRwpq ho igAw hY[ (ieh dwn bKSo ik Awp dI) syvw krW Ar pl qy csw Br (Awp qoN) nw ivCUVW[ (hy gurU) nwnk jIE AsIN Awp dy jnW dy dws hW]4]</p>
<p>
</p>
<p>
hau GolI jIau Goil GumweI jn nwnk dws qumwry jIau ] rhwau ]1]8]</p>
<p>
(hy gurU) nwnk jI! Awpdy jnW qy dwsW qoN mYN vwrny jWdw hW (qy ieh Apxw jIau) vwr ky sdky krdw hW]1]8]</p>
<p>
</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
1. murwir=sMqwp hrqw (=vwihgurU)[ murwir=mur+Air[mur=klyS,sMqwp,krmwXoN kw krm Bog, iek rwKS dw nwm, jo ienHW sBnW dw Air=SqrU=mwrny vwlw hY)[ bRhm vYvrq pu:110 A:)[ gurbwxI ivc ieh pd prmySur ArQW ivc hI vriqAw igAw hY[ (A) sRI ikRSn jI dy 'mur' nwm rwKS nUM mwrny dw pRsMg vwmn purwx ivc hY[ ies krky ikRSn jI dw nwm bI murwir hY[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
2. ies Sbd ivc ipCy 'sMq' pd qy 'gur' pd gurU rwmdws jI vwsqy hI vrqy gey hn[ (A) AYauN bI krdy hn sMq-BweI bu`Fw jI ny imlw idqw hY mYnUM gurU (rwmdws) nwl[ (e) AQvw, guir=prmySur ny sMq (=gurU rwmdws) imlw idqy hn[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
3. 30 csy dw iek pl qy 60 pl dI GVI huMdI hY[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
4. ieQy vI 'jn nwnk dws qumwry jIau' dw ArQ pihlI quk vW|U kIqw jWdw hY, pr pihlIAW pauVIAW ivc hr pauVI dy bwd iksy SY qoN, 'GolI' huMdy Awey hn jYsy-'gurdrSn'qoN, 'mIq murwry' qoN, 'gur drbwry' qoN qYsy eyQy 'dws qumwry' qoN GolI hox dw Bwv hY qy sMpRdw ivc 'dws qumwry' qoN ieQy Bwv BweI bu`Fy (jYisAW) dw lYNdy hn[ pMcm gurU jI nUM lwhOroN lYx leI BweI bu`Fw jI hI gey sn[</p>
<p>
</p>
<p>
DnwsrI mhlw 1 Gru 1 caupdy</p>
<p>
DnwsrI rwg, pw: 1, cwr pdW vwlw Gr 1 vwlw[</p>
<p>
</p>
<p>
< siq nwmu krqw purKu inrBau inrvYru Akwl mUriq AjUnI sYBM gur pRswid ]</p>
<p>
eykqÍ hY (inrMkwr, jo nwnqÍ ivc) ENkwr (rUp ho ky Pyr eykqÍ) hY[ (auh eykqÍ) sdw iQr (eykqÍ hY, aus dw) nwm hI hY (‘sqX’ ArQwq) sdw iQr rihx vwlw cyqn vjUd[ (auhI id`s rhI qy nw id`s rhI nwnqÍ dw) rcxhwr hY, (inrI koeI inrijMd SkqI jW s`qw mwqR nhIN pr auh) purK hY, (purK auh jIv ArQW ivc nhIN pr jIv SryxI dy bnwaux vwlw krqw purK hY, bRhmwidkW vW|U dyvqw SryxI ivcoN vI purK nhIN jo BY qy vYr ivroD ivc Awey, Eh qW) fr qoN rihq hY, vYr qoN rihq hY[ (ienHW sBnW qoN Eh ieauN bI au~cw hY ik eyh swry kwl ivc Awey pr auh Akwl hY, Akwl ho ky auh AxhoNd nhIN, auh mUrq=hoNd hY ArQwq aus dw) srUp kwl qoN rihq hY, (so aus dw vjUd jIvW Xw AvqwrW vW|U jnm ivc Awauxy vwlw nhIN) auh jUn (ivc Awaux) qoN rihq hY (ArQwq aus dy vjUd dw koeI kwrx nhIN, sgoN auh qW) Awpxy Awp qoN, Awp pRkwS srUp hY[ (AYsw hY auh sqX srUp Akwl purK ijs dw pRiqpwdn jpujI ivc hoxw hY, auh) gurU dI ikRpw nwl pRwpq huMdw hY[</p>
<p>
</p>
<p>
jIau frqu hY Awpxw kY isau krI pukwr ] dUK ivswrxu syivAw sdw sdw dwqwru ]1]</p>
<p>
(myrw) Awpxw mn frdw hY, iks A`gy pukwr krW (ik myrw fr dUr kry), sdw dw dwqwr swihb duKW nUM ivismRx krw dyx vwlw mYN sdw syivAw (ArwiDAw) hY[1[</p>
<p>
</p>
<p>
swihbu myrw nIq nvw sdw sdw dwqwru ]1] rhwau ]</p>
<p>
(hW auh) myrw swihb sdw nvW hY qy sdw hI sdw dw dwqwr hY[ (Pyr ikauN fr?)[rhwau[</p>
<p>
</p>
<p>
Anidnu swihbu syvIAY AMiq Cfwey soie ] suix suix myrI kwmxI pwir auqwrw hoie ]2]</p>
<p>
sux myrI pRymw ibRqI (kMn dy ky) suxo (swnUM cwhIdw hY ik) hr idn (=sdw ausy) mwlk nUM syvIey, Eho AMq nUM Cufweygw (qy aus dI syvw nwl) pwrauqwrw ho jweygw[2[</p>
<p>
</p>
<p>
dieAwl qyrY nwim qrw ] sd kurbwxY jwau ]1] rhwau ]</p>
<p>
(ies leI ausy A`gy Ardws krW), hy dieAwl (qYQoN) sdw sdky ho jwvW, (mYN qW) qyry nwm nwl hI qr jwxw hY[1[rhwau[</p>
<p>
</p>
<p>
srbM swcw eyku hY dUjw nwhI koie ] qw kI syvw so kry jw kau ndir kry ]3]</p>
<p>
swry (pdwrQW purKW qy simAW ivc) Eho, scw (=sdw iQr rihx vwlw) ieko (Eho) hY, dUsrw hor koeI nhIN[ (mYnUM jo syvw imlI hY ieho swr vsqU hY, ikauNik) aus dI syvw qW auho krdw hY ijs auqy Eh imhr idRStI pwvy[3[</p>
<p>
</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
1. DnwsrI-mwlkONs dI rwgxI, qIsry pihr gWvIdI hY[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
2. jIau=mn[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
3. ivswrxu-ivswr dyx vwlw, Bulw dyx vwlw, dUr kr dyx vwlw[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
4. syvw krn qoN murwd hY-nwm ArwDn[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
5. nIq nvw=jo bu`Fw purwxw nw hovy[ sdw iek rs qy AwnMd ivc iKiVAw rhy[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
6. kwmxI=ipAwrI, ieQy Bwv hY 'ipAwr BrI lgn' jo mn dy sMsy AwidkW qoN byprvwh vwihgurU pRym vl JukI hoeI hY[ AMdrlI r`b nUM ipAwr krny vwlI ibRqI (sMs:, kwm=pRym[ kwimin=Rym meI[ kwimnI pRym krn vwlI[ Bwv pRym krn vwlI ibRqI[ pRymw ibRqI km+iein)[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
7. Anidnu=hr idn, sdw[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
8. sdw=sdw[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
9. sMs:, srv=sMpUrx, swrw kuC, Bwv swry kwlW ivc, swry ivSv ivc (s`cw hY=) sdw iQr, iek rs rihxy vwlw hY[</p>
<p>
</p>
<p>
quDu bwJu ipAwry kyv rhw ] sw vifAweI dyih ijqu nwim qyry lwig rhW ] dUjw nwhI koie ijsu AwgY ipAwry jwie khw ]1] rhwau ]</p>
<p>
hy ipAwry! qyry ibnw (mYN) kIkUM jIvW? auh vifAweI bKS ijs nwl qyry nwm ivc lgwau lgw rhy[ (qyry ibnw) dUjw hor koeI hY nhIN, ijs Agy jw ky (ieh vydn) AwKW[1[rhwau[</p>
<p>
</p>
<p>
syvI swihbu Awpxw Avru n jwcMau koie ] nwnku qw kw dwsu hY ibMd ibMd cuK cuK hoie ]4] swihb qyry nwm ivthu ibMd ibMd cuK cuK hoie ]1] rhwau ]4]1]</p>
<p>
(myhr qy hor myhr kr jIkUM mYN qYnUM) Awpxy mwlk nUM syvW qy hor iksy qoN nw mMgW[ nwnk aus (qYN swihb) dw dws hY (imhr kr ik ieh) pl pl ivc qYQoN sdky sdky ipAw hovy[ hW hy swihb! (imhr kr) qyry nwm auqoN (nwnk) ply ply ipAw sdky sdky hovy[4[1[</p>
<p>
</p>
<p>
Bwv-'ibRqI dw pRvwh' ipAwry swihb ivc lg irhw hY, 'mn' nUM ipAwrw ivKX nhIN huMdw ikauNik ipAwrw mn bwxI qoN aupr hY, so auh iksy vyly fol ky fr auTdw hY, qW 'Awpw pRym dI ibRqI nUM, jo pXwry dy pRym ivc l`gI hoeI hY, zor nwl kihMdw hY: sux (Pyr) sux hY myrI pRym ibRqI~ zrUr ibrhoN dI ndI qoN pwr auqwrw ho jweygw, pRIqm imlygw, auh muSklW qoN Cufweygw, aus dI syvw jo qYnUM imlI hY aus dI ndr nwl imldI hY[ ies syvw nUM ndr smJ qy lgy rihxw nw CoV[ ieh smJOqw mn dw fr htwauNdw qy pRym dy pRvwh nUM idRVHqw dyNdw hY[ mn ivc 'iksy Agy jwky khW dw KXwl' jo pihlI sqr ivc pYdw hoieAw sI aus bwbq 'Awpw' kihMdw hY-koeI hor aus bwJ aus jYsw hY nhIN, qW qy hor iksy dI q`k C`f dyh-'hy mn! '...Avru n jwcMau koie]' qd ausy ipAwry A`gy bwr bwr Ardws AMdroN inkldI hY:-</p>
<p>
(a) dUjw nwhI koeI ijsu AwgY ipAwry jwie khw]</p>
<p>
(A) quDu bwJu ipAwry kyv rhw]</p>
<p>
(e) sw vifAweI dyih ijqu nwim qyrY lwig rhW]</p>
<p>
ies qrHW pRwrQnw krn nwl swihb dI AnugRhu (ikRpwlqw) dI pRqIqI TwTW mwr auTdI hY, qy Awpw ipAwry qoN sdkVy hox dy Bwv ivc auCl pYNdw hY-'syvI sihbu Awpxw Avru n jwcMau koie] nwnku qw kw dwsu hY ibMd ibMd cuK cuK hoie]'</p>
<p>
pihloN ieh sdkVy hoxw swihb qoN hY pr nwl hI ieho Bwv aus dy nwm leI aumwh ivc Aw jWdw hY qW AMqlI quk ivc aucwrdy hn:- 'sihb qyry nwm ivthu ibMd ibMd cuK cuK hoie]' ies Sbd ivc gur vwk-'mn hI nwil JgVw mn hI nwil sQ mn hI mMiJ smwie]' dI mwnoN qsvIr hY[</p>
<p>
</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
1. 'syvI' qoN murwd-nwm-hY, jYsw ik-nwim qyry lwig rhW-huxy kih Awey hn[</p>
<p style="margin-left:18.0pt;">
2. ibMd ibMd=ply ply-cuK cuK=toty toty, Bwv sdky sdky[</p>
|